Zgodnie z nowym podziałem administracyjnym Jelenia Góra jest obecnie miastem grodzkim. Wcześniej była stolicą województwa jeleniogórskiego. Miasto położone jest nad Bobrem, Kamienną i Wrzosówką na wysokości 310-680 m, w środku Kotliny Jeleniogórskiej. Jego początki wiąże się ze znajdującym się nieopodal centrum "Wzgórzem Krzywoustego". Nazwa ta nie jest przypadkowa, ponieważ w XI-XII w. właśnie na tym miejscu powstał gród związany tradycją z osobą księcia Bolesława Krzywoustego. Z czasem poniżej murów wyrosła duża osada targowa, która ok. 1288 r. otrzymała prawa miejskie i wtedy wszystko się zaczęło, bowiem w latach 1278-1392 za sprawą rządów Piastów świdnicko-jaworskich nastąpił intensywny rozwój miasta. Następnie w roku 1439 uzyskało ono pełne prawa sądownicze, a w 1502 przywilej samodzielnego wyboru radnych i bicia monety. W 1392 r. Jelenia Góra oraz księstwo świdnicko-jaworskie przeszły pod berło czeskie, a w 1427 gród został oblężony przez Husytów i niestety częściowo spalony. W wyniku tego zdarzenia zburzono zamek na wzgórzu. Kolejny pożar zniszczył miasto w roku 1549, wtedy to w ciągu zaledwie trzech godzin spłonęła cała zabudowa. Pod koniec XVI i na początku XVII w. nastąpił gwałtowny rozwój handlu i produkcji płótna lnianego, co spowodowało poprawę życia w mieście, ale nie na długo, dlatego że nie ominęła Jeleniej Góry wojna 30-letnia, która przyniosła pożary, oblężenia, epidemie i przyczyniła się do dużego wyludnienia. Miasto wyszło z tego kataklizmu dopiero pod koniec XVII w., gdy ponownie stało się ośrodkiem tkactwa i płóciennictwa. To sprawiło, że w roku 1630 cesarz Rudolf I nadał mu prawo wyłączności na handel wytwarzanymi na miejscu tkaninami. Był to okres rozkwitu i dobrobytu w mieście, co również przełożyło się na okazałość budowli z tamtego okresu. Barokowa zabudowa Jeleniej Góry była wówczas największa i najbogatsza na Śląsku! W wyniku wojen prusko-austriackich w XVIII w. nastąpiło przyłączenie Śląska do Prus i jednocześnie odcięcie rynków zbytu tkanin m.in. w Czechach. Wtedy znowu skończyła się sielanka a produkcja lniarska przestała mieć tak duże znaczenie jak wcześniej. W początkach XIX w. zaczęła rozwijać się w Karkonoszach turystyka przez co miasto stało się bazą turystyczna, tym bardziej że w roku 1866 powstała linia kolejowa do Zgorzelca, w 1891 do Piechowic a w latach 1900-02 do Szklarskiej Poręby. W roku 1859 zbudowano też gazownię i założono oświetlenie uliczne, oczywiście gazowe. Zaczęto też tworzyć sieć wodociągową, a w roku 1910 ukończono kanalizację miasta. Pierwsze tramwaje, (jeszcze gazowe) ruszyły w 1897 r., by w 1900 r. zostać zastąpione elektrycznymi. W 1975 włączono do Jeleniej Góry miejscowości: Cieplice Śląskie Zdrój, Sobieszów i wsie: Maciejową, Grabary, Strupice i Czarne, a zupełnie niedawno również Jagniątków

      Podczas ostatniej wojny miasto nie zostało zniszczone dzięki czemu posiada wiele starych zabytków w nienaruszonej formie. W 1967 na skutek braku pieniędzy i ze względu na przestarzały tabor, zlikwidowano wszystkie linie tramwajowe w mieście. Była to likwidacja prawdopodobnie raz na zawsze! Jelenia Góra nadal pełni rolę ośrodka turystycznego i bazy wypadowej w góry. Znajdują się tutaj wydziały zamiejscowe wyższych uczelni m.in. Politechniki Wrocławskiej, Akademii Ekonomicznej, a od kilku lat działa również w mieście samodzielny podmiot o nazwie Kolegium Karkonoskie.

     Co warto zobaczyć w Jeleniej Górze? Z całą pewnością barokowy rynek, według opinii niektórych osób najpiękniejszy na Dolnym Śląsku. Kamieniczki, które otaczają dookoła ratusz zostały przebudowane w latach 50-tych ze względu na kiepski stan, na szczęście z zachowaniem oryginalnego wyglądu od strony rynku. Na środku placu stoi ratusz z pocz. XVI w., jednak nie jest oryginalny i został odbudowany w formie klacystycznej po zawaleniu się jego części w XVIII w. Niedaleko rynku znajduje się kościół św. Erazma i Pankracego, wybudowany z kamienia w drugiej połowie XIV w. w układzie bazylikowym i trójnawowym z renesansową wieżą z XVI w. Wcześniej stała tu budowla prawdopodobnie z 1108 roku.
Miasto niegdyś otoczone było murami obronnymi i budowlami fortyfikacyjnymi z których do dziś pozostały: baszta Bramy Wojanowskiej, w której mieści się kaplica św. Anny oraz Baszta Zamkowa z XVI w. Niedawno, odbudowano też samą Bramę Wojanowską, na jej dawnym miejscu i przeniesiono jej zabytkowe elementy z okolic dworca PKS-u (dokładnie była to brama ZSM), gdzie znajdowały się przez wiele lat.

      Poza dawnym obszarem miasta tzn. murami znajduje się jeszcze jeden ważny obiekt, kościół Świętego Krzyża, jeden z sześciu na Śląsku tzw. Kościołów Łaski. Został on wzniesiony przez protestantów po wojnie 30-letniej. Kształt budowli wzorowany jest na podobnym kościele św. Katarzyny, który znajduje się w Sztokholmie i wcale to nie dziwi, bowiem jego twórcą był szwedzki architekt - Marcin Frantz. W Kościele po remoncie organów, odbywają się koncerty z udziałem wielu znanych artystów. Niedaleko tego miejsca znajduje się kaplica Marii Panny. Od roku 1952 mieści się w niej cerkiew prawosławna Świętych Apostołów Piotra i Pawła. Budowla została wzniesiona w latach 1737-38, na miejscu starego kościoła zniszczonego podczas wojny 30-letniej.

      U zbiegu al. Wojska Polskiego i Sudeckiej znajduje się secesyjny budynek teatru zaprojektowanego w 1904 r. przez arch. A. Dachmala, w którym działa Teatr Dramatyczny im C. K. Norwida., przez wiele lat organizujący m.in. Festiwal Teatrów Ulicznych - FTU.
Zmiana układu samorządowego w latach 90-tych pozytywnie wpłynęła na rozwój miasta. Nie rozwiązano co prawda jeszcze wielu problemów, ale na tle innych polskich miast Jelenia Góra wypada nienajgorzej. W ostatnim latach zaczęto wreszcie modernizować ulice i oddano do użytku pierwszy odcinek nowej obwodnicy, która w znaczny sposób odciąża miasto.




Centrum Informacji Turystycznej i Kulturalnej - Jelenia Góra
itratusz@box43.pl

---

      Mimo, że warunki jazdy pociągami PKP są coraz bardziej ekstremalne, nadal jest kilka połączeń, które możecie wykorzystać w swojej podróży, tym bardziej że dla rasowego turysty nieważne są tego typu niewygody, a jeśli ktoś przyjedzie do nas z północy to już zupełnie nie zbawi go godzina więcej z Wrocławia, czy też dłuższy czas przejazdu do Szklarskiej Poręby. Tą ostatnią trasę polecam szczególnie tym, którzy jeszcze nigdy nie jechali pociągiem z Jeleniej Góry do Szklarskiej. Pociąg na tej linii wspina się serpentynami do góry, (widać to na mapie turystycznej) okrążając dookoła fragment Kotliny Jeleniogórskiej. Myślę że warto skorzystać z tego połączenia, bo niewiadomo czy w końcu go nie zamkną, tak jak to miało miejsce w przypadku linii do Karpacza. Jeśli natomiast ktoś z Was się spieszy to polecam raczej PKS, szczególnie do Szklarskiej Poręby i oczywiście do Karpacza (do Karpacza pociągów już nie ma), natomiast do wielu górskich miejscowości możecie dojechać zwykłymi, czerwonymi autobusami MZK. Oczywiście czerwonymi tylko wówczas, gdy nie ma na nich reklam. Ostatnio nieco drogie są bilety, ale istnieją ustawowe zniżki dla studentów (1 zł 5 groszy).
Odwiedźcie szczególnie Cieplice, które są dzielnicą Jeleniej Góry (linie: 4, 6, 7, 9, 14, 15, 17, 26, 27, A), Sobieszów (7, 9, 15, A) oraz inne podgórskie, przepiękne miejscowości, takie jak Borowice (4, 18), Jagniątków (15), Michałowice (15), Przesieka (4, 18), Zachełmie (4,18) i inne.

Kolor znaków	Dokąd prowadzi szlak?	Czas przejścia ok.
	do Pilchowic (Jez. Pilchowickie)	3 godz. 30 min.
	na Grodną przez Witoszę i Staniszów	4 godz. (3 godz. 30 min.)
	do schroniska Szwajcarka	4 godz. (3 godz. 30 min)